Czy młodzi wciąż wierzą w przyszłość i demokrację? Wnioski dla szkoły z badania YouGov

⏱ czyta się 3 minut

W 2017 roku 78 proc. ankietowanych w Polsce w wieku 16–26 lat patrzyło z optymizmem na własną przyszłość. W 2026 roku było to 56 proc. Spadek o 22 punkty procentowe był największy wśród siedmiu badanych krajów. Jak szkoła może pomóc młodym podejmować decyzje o własnym życiu i dawać im wpływ na wspólne sprawy?

Kogo zapytał YouGov?

Fundacja TUI przedstawiła wyniki dziesiątej edycji badania 24 czerwca 2026 roku. YouGov przeprowadził ankietę online od 24 kwietnia do 21 maja wśród 8 024 osób w wieku 16–26 lat z Niemiec, Francji, Hiszpanii, Włoch, Grecji, Polski i Wielkiej Brytanii. W polskiej próbie znalazło się 1 021 osób.

YouGov dobrał uczestników ze swojego panelu internetowego metodą kwotową według wieku, płci i wykształcenia. Te cechy uwzględnił również przy ważeniu wyników. W zestawieniu międzynarodowym każdy kraj miał taką samą wagę. Sondaż opisuje deklaracje nastolatków i młodych dorosłych. Ustalenie przyczyn zmian ich postaw wymagałoby osobnego badania.

Własna przyszłość i perspektywy pokolenia

Optymizm wobec własnej przyszłości deklarowało w Polsce 56 proc. badanych, a w zestawieniu siedmiu krajów 57 proc. Wyraźniejsza różnica pojawiła się w pytaniu o dochody i jakość życia w porównaniu z pokoleniem rodziców. 28 proc. badanych w Polsce przewidywało, że ich pokoleniu będzie się żyło gorzej. To najniższy odsetek spośród siedmiu badanych krajów. Wynik łączny wyniósł 52 proc.

Co młodzi mówią o demokracji?

W Polsce 43 proc. badanych uznało demokrację za najlepszą formę rządów. W 2018 roku w tym samym pytaniu było to 49 proc. W 2026 roku 34 proc. oceniło demokrację na równi z innymi ustrojami, a 8 proc. uznało inne ustroje za lepsze. W zestawieniu siedmiu krajów wyniki wyniosły odpowiednio 50, 28 i 9 proc.

W edycji z 2025 roku 23 proc. badanych w Polsce uznało, że w pewnych okolicznościach autorytarna forma rządów może być lepsza od demokratycznej. Odsetki 23 i 8 proc. odnoszą się do dwóch różnych stwierdzeń.

Skąd młodzi czerpią informacje o polityce?

W zestawieniu siedmiu krajów 59 proc. badanych wskazało media społecznościowe jako źródło informacji o polityce, a 12 proc. wymieniło chatboty AI. Ankietowani mogli wskazać kilka kanałów.

Co z tego wynika dla szkoły?

Polskie wyniki badania ICCS 2022 pokazują, że 95 proc. ósmoklasistów przynajmniej raz głosowało w wyborach do samorządu klasowego lub szkolnego. 42 proc. zadeklarowało, że kiedykolwiek uczestniczyło w podejmowaniu decyzji dotyczących pracy szkoły. Wybór przedstawicieli jest więc w szkole częstszym doświadczeniem niż współdecydowanie o jej sprawach.

  • Oddać uczniom jedną realną decyzję. Dyrekcja określa kwotę, którą uczniowie mogą przeznaczyć na wspólną inicjatywę. Uczniowie zbierają propozycje, omawiają je i głosują. Potem cała szkoła widzi, co udało się zrealizować.
  • Ćwiczyć rozmowę z kimś, kto ma inne zdanie. Przed odpowiedzią uczeń streszcza argument rozmówcy i sprawdza, czy dobrze go zrozumiał. Na koniec wskazuje, który argument drugiej strony warto wziąć pod uwagę.
  • Sprawdzać informacje u źródła. Na jednej lekcji można zestawić krótki film, odpowiedź chatbota i dokument, którego dotyczą. Uczniowie sprawdzają, kto podał daną liczbę, kiedy ją opublikowano i do jakiej grupy się odnosi.
  • Rozmawiać o konkretnych drogach po szkole. Uczeń porównuje dwa interesujące go scenariusze pod względem kosztów, dostępnego wsparcia i pierwszego kroku, który może wykonać już teraz.

Gdy zapytamy uczniów, na którą decyzję w swojej szkole mieli ostatnio wpływ, co będą mogli nam opowiedzieć?

Pełny raport „Young Europe 2026” (PDF) · Czytaj także „Młodzi w sieci. Co pokazuje EU Kids Online 2026?”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *