Raport Komisji Europejskiej z 2026 roku pokazuje, że gry i społeczności wokół nich tworzą rozległe środowisko cyfrowe. Mogą wspierać więzi i współpracę, ale mogą też być wykorzystywane do krzywdzenia, manipulacji i rekrutacji. Dla szkoły ważne jest rozumienie tego środowiska bez straszenia samym graniem.
Nie tylko gra, lecz cały ekosystem
Raport „Harms in Digital Gaming Spaces: Patterns, Pathways and Recruitment Dynamics” opublikowano 30 września 2026 roku. Przygotowali go Suraj Lakhani i Linda Schlegel. To przegląd dostępnej wiedzy i analiza zagrożeń, a nie nowe badanie ankietowe. Autorzy opisują cztery powiązane obszary: same gry, platformy gamingowe i komunikacyjne, inne przestrzenie internetowe oraz spotkania związane z grami odbywające się poza siecią.
Ta perspektywa zmienia pytanie, które warto stawiać. Nie tylko: „W co gra uczeń?”, ale również: „Z kim rozmawia podczas gry? Na jakich kanałach przenosi się ta rozmowa? Jakie zasady obowiązują w grupie?”.
Zagrożenia mogą się nakładać
Raport omawia nie tylko treści ekstremistyczne i próby rekrutacji. Zwraca też uwagę na grooming i wykorzystywanie seksualne, cyberprzemoc, działalność przestępczą oraz handel ludźmi. Zjawiska te mogą występować w tych samych przestrzeniach i częściowo się ze sobą łączyć. Dlatego pojedyncza gra czy platforma nie zawsze pokazuje cały przebieg kontaktu. Ważne jest to, jak młody człowiek porusza się między grą, czatem, transmisją i innymi kanałami komunikacji.
Raport nie stwierdza, że gry same w sobie powodują przemoc lub radykalizację. Nie uznaje też całego gamingu za środowisko z natury bardziej niebezpieczne niż inne platformy. Podkreśla natomiast, że relacje i poczucie przynależności w społecznościach online mogą wpływać na przekonania i normy użytkowników.
Co może zrobić szkoła?
Autorzy porządkują działania w trzech obszarach: zapobiegać, rozpoznawać zagrożenia i reagować. Ta rama może pomóc szkołom włączyć temat gier do edukacji cyfrowej i wychowawczej.
W praktyce warto:
- rozmawiać z uczniami o ich doświadczeniach na czatach i serwerach, nie ograniczając rozmowy do czasu spędzanego przed ekranem;
- uczyć rozpoznawania nękania, dehumanizacji, manipulacji, groomingu i prób przenoszenia kontaktu do prywatnych kanałów;
- pokazywać, jak blokować i zgłaszać szkodliwe treści oraz do kogo zwrócić się po pomoc;
- włączać młodych w ustalanie zasad komunikacji i budowanie bezpiecznych społeczności;
- jasno określić, co dzieje się po zgłoszeniu zagrożenia.
Edukacja, która widzi cyfrowe relacje
Gry nie są wyłącznie treścią na ekranie. Są również miejscem spotkań, rozmów i budowania relacji. Dlatego edukacja cyfrowa powinna obejmować nie tylko obsługę urządzeń, lecz także bezpieczeństwo w grupach online, umiejętność reagowania na krzywdę i odpowiedzialność za innych.
Warto pytać młodych nie tylko o to, w co grają, ale też o to, jak czują się w społecznościach, do których należą.
Źródło: Komisja Europejska, Harms in Digital Gaming Spaces: Patterns, Pathways and Recruitment Dynamics.

