„Diagnoza Młodzieży 2026” nie pozostawia wątpliwości – mamy do czynienia z poważnym kryzysem kondycji psychicznej młodego pokolenia. 60% nastolatków funkcjonuje w chronicznym stresie i przemęczeniu, 40% wykazuje objawy depresyjne, a 62% doświadcza przemocy rówieśniczej.
To nie są marginalne zjawiska – to codzienność dużej części uczniów. To są młodzi ludzie, których codziennie spotykamy – w szkolnych ławkach, na korytarzach, na ulicy. Ich doświadczenia nie są abstrakcją ani statystyką – są częścią naszej rzeczywistości.
Jednocześnie 78% młodych odczuwa lęk przed porażką zawodową, zanim jeszcze realnie wejdzie w dorosłość. Coraz więcej z nich ma trudność z budowaniem poczucia stabilności, sprawczości i odpowiedzialności za własne życie.
To nie są pojedyncze problemy, lecz sygnał głębokiego przeciążenia całego pokolenia.
Pytanie brzmi: jaka jest dziś realna rola szkoły w kształtowaniu kondycji psychicznej młodych, ich poczucia sensu oraz kompetencji potrzebnych do życia w przyszłości?
I czy szkoła jest jeszcze miejscem, które wzmacnia – czy raczej jednym z elementów systemu, który to przeciążenie pogłębia?
„Diagnoza Młodzieży 2026. Raport i rekomendacje”. Została ona przygotowana z inicjatywy Minister Edukacji Barbary Nowackiej, która jest koordynatorką działań Rady Ministrów z zakresu polityki młodzieżowej.
Diagnozę opracowali eksperci Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej (PTPS), reprezentujący ponad 20 uczelni wyższych, oraz praktycy z instytucji zajmujących się wspieraniem młodzieży (15–18 lat) i młodych dorosłych (19–29 lat). Powstała ona na podstawie analizy ponad 200 badań przeprowadzonych w latach 2020–2025 oraz badań własnych PTPS, w których wzięli udział młodzież i młodzi dorośli, rodzice oraz przedstawiciele instytucji pracujących z młodzieżą.