banner oecd europa(1)

Szkoła w Europie: niedobór nauczycieli ma różne oblicza

⏱ czyta się 2 minut

Czy w Europie brakuje nauczycieli?

OECD nie daje jednej odpowiedzi. W części krajów wolne są etaty. W innych pracują nauczyciele bez pełnych kwalifikacji. Są też problemy z utrzymaniem kadry. Jeden wykres nie opisze więc kondycji całego systemu.

Według raportu OECD Education at a Glance 2026 9,1% nauczycieli szkół podstawowych i średnich nie miało pełnych kwalifikacji. Dane dotyczą roku szkolnego 2024/2025.

Braki kadrowe różnią się między krajami. Na Łotwie i w Luksemburgu około 4% stanowisk nauczycielskich w szkołach średnich pozostawało nieobsadzonych. Dotyczy to początku roku szkolnego 2024/2025.

W większości pozostałych państw z dostępnymi danymi wskaźnik był niższy niż 3%. W wielu krajach nie przekraczał 1%. Więcej informacji zawiera strona raportu OECD.

Co pokazują dane o Polsce?

W Polsce 5% nauczycieli publicznych szkół podstawowych i średnich nie miało pełnych kwalifikacji. Tak wynika z danych OECD za rok szkolny 2024/2025. W tym samym okresie nieobsadzone pozostawało 0,4% stanowisk.

To dwa różne wskaźniki. Pierwszy dotyczy kwalifikacji kadry, drugi — wolnych miejsc pracy. Dlatego pytanie „czy brakuje nauczycieli?” wymaga doprecyzowania. Gdzie, na jakim poziomie edukacji i w jakim znaczeniu? Szczegóły przedstawia nota OECD o Polsce.

Za liczbami są warunki pracy i relacje

Dane nie tworzą prostego rankingu szkół europejskich. Systemy różnią się sposobem rekrutacji nauczycieli i wymaganiami kwalifikacyjnymi. Stosują też różne metody liczenia wakatów.

Wspólnym wyzwaniem pozostaje zapewnienie nauczycielom warunków do dobrej pracy i pozostania w zawodzie. OECD wskazuje na znaczenie relacji z uczniami, rodzicami i dyrekcją. Liczą się również klimat szkoły, autonomia zawodowa i społeczne uznanie dla pracy nauczyciela.

Co mówią nam porównania międzynarodowe? Nie dają jednej oceny europejskiej edukacji. Pomagają jednak dostrzec, że „brak nauczycieli” oznacza różne problemy. Warto je rozpoznać, zanim zaczniemy szukać rozwiązań. Od trafnej diagnozy zależy przecież to, jakiej pomocy potrzebuje szkoła.

Źródła: pełny raport OECD w PDF · nota OECD o Polsce · nota OECD o Łotwie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *